Arka planı flu yapmak ya da net alan derinliği

Uzun bir aradan sonra tekrar merhaba. Biliyorum bir çoğunuz için arka planı flu yapmak ya da net alan derinliği konusu çok basit gibi duruyor; ama yazılarıma gelen yorumların bir kısmı sadece bu konuyla ilgili; bu yüzden başlı başına bu konuyu ele alan bir yazı yazma ihtiyacı doğdu. Yazıda herkesin işine yarayacak bilgiler olabilir, ya da ekleyeceğiniz başka bilgiler. Okuyun be ya.

Net Alan Derinliği nedir?

Öncelikle ilk bilinmesi gereken şey net alan derinliği kavramıdır. Net Alan Derinliği ya da Depth of field (DOF) olarak ta karşınıza çıkabilir. Net alan derinliğini şu şekilde tarif edebiliriz.

Fotoğraf çekerken bir objeyi ya da modeli netlediğimizde aslında bir uzaklık ayarı yapmış oluruz. Dolayısıyla o uzaklıkta olan her şey fotoğrafta net olarak çıkacaktır. Aynı zamanda bu uzaklıktan bir miktar yakında olanlar ve bir miktar uzakta olanlar da net olacaktır. İşte bu fotoğrafta net olarak çıkan bölgeye Net Alan Derinliği denmektedir.

Bu alanın dışında bulunan (ister önde ister arkada) her şey flu ya da bulanık olacaktır. Net alan derinliği dışında kalan bu flu kısım bokeh olarak adlandırılır. Net alan derinliği ne kadar az ise arka plan o kadar iyi bulanık ya da flu olacaktır, yani tam istediğiniz. Peki asıl soruya gelelim Net alan derinliğini nasıl düşük tutarız?

Net alan derinliğine etki eden faktörler nelerdir?

Net alan derinliğine etki eden faktörler oldukça fazla, bunların bir kısmını kontrol edebilirsiniz ve böylelikle net alan derinliğini büyütüp küçültebilirsiniz. Bir kısmına ise müdahale etme şansınız olmayabilir. Bilmeniz gereken en önemli etken diyafram değeridir. Diyafram açıldıkça net alan derinliği azalır ve arka plan daha çok bulanık hale gelir. Yani f/4 yerine f/2.8 kullanarak arka planı daha iyi flu yapabiliriz.

Başka bir etken ise netlediğimiz objenin makinemize olan uzaklığıdır. Daha yakın bir obje ya da modeli netlememiz durumunda daha düşük bir net alan derinliği elde edebiliriz. Bunu test ederek rahatlıkla görebilirsiniz.

Bir başkası ise kullandığımız fotoğraf makinesinin sensör boyutudur. Sensör boyutu büyüdükçe net alan derinliği düşmektedir. Zaten kompakt makinelerle ya da cep telefonları ile yapılan çekimlerde arka planın flu olmamasının sebebi bu cihazlarda kullanılan sensörün çok küçük olması ve dolayısıyla net alan derinliğinin fazla olmasıdır. Bu bakımdan aynı diyafram değerlerinde Full Frame bir gövde ile elde edilen net alan derinliği m4/3 makine ile elde edilenin yarısı kadardır. (m4/3 makineler 2x krop çarpanlıdır.)

Elimizdeki makine ile en iyisi net alan derinliğini nasıl yapabiliriz?

Öncelikle yapmanız gereken makinenizi diyafram öncelikli mod seçeneğine ayarlamak. Sonra diyaframı izin verilen en açık pozisyona getirmek (yani rakam olarak en düşük rakama getirmek). Kullanacağınız odak uzaklığı 50 ila 100mm arasında olabilir. Devamında model ya da objeyi belli bir mesafeye getirmek, mesela 2m olabilir. Arka planın modele ya da objeye mümkün mertebe uzakta olmasına dikkat etmelisiniz böylelikle etkiyi artırabilirsiniz. DSLR ve kit objektifle bu etkiyi yaratmak biraz zor olsa da, 50mm f/1.8 gibi oldukça uygun fiyatlı bir objektif satın alarak sorunu halledebilirler.

Objektifin odak uzaklığının net alan derinliğine etkisi yoktur

Bu başlığı bilinen yanlış bir bilgiyi düzeltme adına ekliyorum. Kullandığımız objektifin odak uzaklığının net alan derinliğine etkisi yoktur. Aslında uzun odak uzaklığında daha iyi bir bokeh oluşuyor gibi görünse de bu sadece ufak bir yanılsamadan ibaret. Uzun odaklı objektiflerle yapılan çekimlerde oluşan Perspektif Yığılması etkisi sebebiyle daha kaliteli bir bokeh oluşur ve obje arka plandan daha kolay ayırt edilebilir hale gelir; fakat kesinlikle net alan derinliği değişmez. Burada aslolan netleme mesafesindeki kadraj ölçülerimizdir.

Detaylı okumalar ve hesaplamalar için Wikipedia’nın DOF makalesine bakabilirsiniz. Alan Derinliği Hesapla sayfasını kullanarak net alan derinliğini bulabilirsiniz, mobil cihazlar için DOF hesaplayan bazı programlar mevcut, bunlar da pratikte çok işinize yarayabilirler. Örneğin benim severek kullandığım DOF Plus uygulaması gibi. Bu etkiyi en iyi şekilde simule eden web sitelerinden birisi dofsimulator.net‘e bakabilirsiniz.

45 Yorum Var

  1. Furkan Çalışkan | 24 Kasım 2017, 10:30

    Öncelikle merhaba.
    Bende Nikon D5200 body 70-300VR VE 18-105 lens var. Düğün çekimleri ve bireysel dış çekimler için yeterli olur mu. Ya da 50 mm 1.8 veya 50 mm 1.4 almalı mıyım ?

    • Evet açık diyaframlı bir objektif almanızda büyük yarar var. 50mm veya 35mm olabilir.

    • Furkan Çalışkan | 25 Kasım 2017, 10:38

      Bilgi için çok teşekkürler. Birde aklıma takılan, benim makinem Nikon D5200 crop olduğu için 35 mm 50 mm ye denk geliyor. Peki 50 mm’ye göre 35 mm objektifin Alan derinliği fark eder mi. Hangisini almalıyım sizce ?

    • Alan derinliği değişimi bir çok etkene bağlıdır. Sanıldığının aksine odak uzaklığına bağlı değildir, netleme mesafesinde kadraja giren görüntü büyüklüğüne bağlıdır. Detaylı bilgi için yukarıdaki yazıyı okuyabilirsiniz.

  2. Hocam bende 650 d var tek istedigim flu özleligii ama pek anlamdıgım ıcın alıcagıma karar vermedım fıyat aralıgım 400 kdar olabılır ne dersenız 50 mm mı yoksa 75 300 felanmı

  3. Ezman Binici | 13 Ocak 2017, 17:40

    Hakkı hocam nette sizi bulmak müthiş bir hazine oldu benim için lütfen bana yardımcı olun hocam Canon 80d mükemmel bir gövde almaya karar verdim ama orada full frame dünyasıyla karşılaştım gerçek 36 mm keşfettim o alan derinliğini yaşadıktan sonra 80d biraz basit gibi geldi ama Canon 5d mark iv alıyım desem o da 13.000 ki lens olayına hiç girmiyorum bile kısacası kafam çok karıştı ben ne yapıyım sizce hocam ? ve fotoğrafta başlangıçtan bir adım ilerideyim sadece

    • Merhaba, alan derinliği bir süre sizi oyalayacak; fakat ilerledikçe pek ihtiyacınız olmadığını göreceksiniz. Eğer profesyonel çalışacaksanız yine de ihtiyacınız olabilir. Gövde için o kadar büyük yatırımlar yapmaya değmez.

  4. Merhaba Hocam,
    Öncelikle değerli paylaşımlarınız için yürekten teşekkür ederim.
    Bu yazınızdaki iki konu dikkatimi çekti;
    1- Full frame sensörlerin 4/3 sensorlere göre daha düşük alan derinliği sağladığı yazıyor. Yani ayni değerlerle çekim yapıldığında full frame daha az alan derinliği sağlar diye anlıyorum. Ama bu konuda okuduğum kadarıyla mantık olarak full framelerin daha büyük alan derinliği sağlaması gerekmez mi? Çünkü sensör alanı daha büyük olduğu için CoC değeri yani net görülebilen en küçük nokta büyüyecek böylece alan derinliği artacaktır. Önerdiğiniz hesaplama araçlarıyla da kontrol edince bu mantığı destekliyorlar?

    2- Yine hesaplama araçlarında lens odak uzaklığını büyüttüğünüzde alan derinliği değeri cm cinsinden azalıyor. Bu da yukarıda yazan odak uzaklığının ilişkisi yoktur ifadesine uygun olmuyor.

    Bunları şu an pratikte deneme imkanım bulunmuyor o nedenle simülatörde denediğimde bu kafa karışıklığı oluştu. Yardımcı olursanız mutlu olacağım.

    • Ufuk Bey net alan derinliği kavramını kısaca “net olan alan” olarak düşünün ve aynı kadrajı içerecek görüntü için karşılaştırma yapın. Buradan yola çıkarak yazının altında bulunan araçları kullanarak hesaplama yapabilirsiniz. Örneğin FX bir gövde ile 100mm objektif kullanarak 5m uzaklığa netlediğimizde, f/8 diyafram değerinde “Depth of field= 1.19 m” elde ediyorsunuz. 4/3 sensörlü bir gövde ile aynı kadrajı elde etmek için 50mm objektif kullanarak yine f/8 diyafram değerinde 5m uzaklığa netleyelim. Bu sefer elde edeceğimiz değer “Depth of field= 2.52 m” olacaktır. Gördüğünüz gibi daha büyük bir değer. Aslında krop konusunu da okumanız iyi olacak, Krop Faktör ya da Odak Uzaklığı Çarpanı nedir, ne işe yarar, zararı var mıdır?

    • İlginiz için teşekkür ederim Hakkı Bey,
      Benim gözden kaçırdığım nokta, sizin belirttiğiniz “aynı kadrajı elde etmek için” daha düşük odak mesafeli bir objektif kullanmam gerekeceği olmuş. Çok teşekkür ederim.
      Sevgiler

  5. metehansak | 11 Eylül 2016, 14:28

    bende yeni canon 750D 18-55 len arkayı istediğim derecede blandırmıyor.acaba lensten mi kaynaklanıyor. teşekkür ederim..

    • Yazılanları uygularsanız yine de bir miktar flu alan elde edebilirsiniz. En açık diyaframda ve 55mm de çekim yapın, netlesiğiniz obje yakın olsun, arka plan uzak olsun.

  6. Hocam merhaba. Ben de uzun zamandır fotoğrafa ilgi duyuyorum. Eşimin bana Fujifilm S4000 hediye etmesi ile ilgim biraz daha arttı. Sorum şu: Bu makinede ben arka planı flu yaparak nasıl çekim yapabilirim.

    • Murat Bey cevabı yukarıdaki yazıda verilmişti: “Elimizdeki Makine Ile En Iyisi Net Alan Derinliğini Nasıl Yapabiliriz?”. Burada yazanlara dikkat edin. Modelle arka plan arasındaki mesafeyi artırın.

  7. Hocam kodak z5010 makinem var arkayi flu yapilabilirmi bu makineyle

    • Mustafa Bey cevabı yukarıdaki yazıda verilmişti: “Elimizdeki Makine Ile En Iyisi Net Alan Derinliğini Nasıl Yapabiliriz?”. Burada yazanlara dikkat edin. Modelle arka plan arasındaki mesafeyi artırın.

  8. Canon 1200 D 75 300 arkayı flu yapar deyilmi

  9. Gamzebirkan | 27 Temmuz 2016, 09:05

    Merhaba hocam , ben de başlangıç seviyesindeyim .arka planı flu yapma olayını çözemedik.makina Sony .teşekkğrler

  10. merhabalar düğünüm olacak ve düğün fotoğraflarını kendimiz çekeceğiz arkadaşlarımızla kursa gitmiştik makinem canon 700d ve kit lens 50mm 1.8 lens almayı düşünüyorum ama tamron 17-50 çok kafamı karıştırdı sizce ikisini de almalı mıyım yada düğün fotoğrafları için hangi lensi seçmeliyim

  11. ayse mira ucar | 26 Haziran 2016, 21:51

    bende olympus em10 mark ii ve 45 mm lens var. arka plan fluluğunu nasıl ayarlarım?sokak modası fotografları cekmek istiyorum lutfen yardımcı olurmusunuz

  12. Serdar Pehlivan | 23 Haziran 2016, 11:11

    Merhabalar ben fotografciliga ilgi duyuyorum ve bunilgime karşılık iki yıl önce Canon 650 d kıt lens bir makine satın aldım ancak diyafram ve enstantane terimlerinin anlamlarını öğrendikten sonra kıt lens ile diyaframi ne kadar açarsam açayım 2-3 metreden bile arka planı flu yapma olayı mümkün olmuyor objeye veya kişiye yaklaşınca ancak bu etkiyi yaratabiliyorum. Cekimlerimi genellikle Manuel modda yapiyorum. Diyafram öncelikli modu hiç kullanmadım. Acaba kullandığım objektifmi bu tip çekimler için yetersiz yoksa enstantane degeride bu işte çık etkilimi. Bu doğrultuda bahsettiğim çekimler ve diş gelin damat çekimleri için nasıl bir objektif tercih etmeliyim. Makinem bunun için yeterli olurmu teşekkürler.

  13. Merhabalar Hakkı Bey,
    Benim de uzun zamandan beri fotoğrafa ilgim var ve bir fotoğraf makinesi almak istiyorum tabi bütçeyi de göz önünde bulundurarak.
    Canon 750d 18-55mm canon700d 18-135 bu iki seçenek arasında kaldım sizin tavsiyeniz yeni başlayan birisi için hangisi olur ?

  14. uğur koç | 07 Mayıs 2016, 16:00

    Sayın hocam konu dışında olacak ancak direk size yazacak yer bulamadım. Nıkon D5100 kullanıyorum. Makınemı bıraz fazla kurcaladım sanırım. Fotograf cekerken lens sesı degıstı nasıl tarıf edebılırım bılmem ama normalden farklı oldu. Nasıl cozebılrım yardım lutfen

  15. Hakkı bey bu bilgilendirici yazınıza teşekkür edemeden geçemedim.
    Emeğinize sağlık, çok işimize yarayacağından eminim.

  16. Volkan karaaslan | 27 Ocak 2016, 15:29

    Hakkı hocam çok güzel paylaşım olmuş, bilgi ve tecrübelerinizden en iyi şekilde yararlanmak isterim. Takibinizdeyim :-)

  17. Levent Yıkılmaz | 27 Eylül 2015, 06:42

    Yararlı bir paylaşım, emeğiniz için teşekkür ederim.

  18. Hüseyin CAN | 11 Eylül 2015, 16:38

    Sayın Hakkı Hocam Tokina’dan önerebileceğiniz geniş açılı lens varmıdır? İlginiz için şimdiden teşekkürler.

    • Tokina da alabileceğiniz 11-16mm ve Tokina 11-20mm geniş açılı objektifler var. Eğer gövdeniz Full Frame ise 16-28mm alabilirsiniz.

  19. hakkı bey sensör boyutu aynı oranda mı etkiler yani M4/3 bir lens 1.8 f diyelim FF TE 3.6 F kadar mı alan derinliği verir

  20. Buğrahan İŞBAKAN | 22 Ağustos 2015, 15:23

    Güzel bir konu olmuş.Siteniz çok güzel.Tebrik ederim.Takibinizdeyim İnşallah.

  21. İyi günler kolay gelsin
    Fotoğraflarınıza baktımda çok begendim hangi fotoğraf mankinasıyla lens. Vs ne kullandığınızı öğrene bilir miyim? Bide shop programı kullandıysanız hangsi kulanndınız gerçekten çok başarılı :)

    • Nihat Bey fotoğraflarım çok uzun bir zaman dilimini kapsıyor. Tamamı tek bir gövde ile çekilmediğinden sorunuzu cevaplamak zor. Ama kullandığım makineleri sıralarsam Nikon D70, Nikon D80, Nikon D300, Canon 5D Mk2, Canon 5D Mk3, Panasonic GX1, Panasonic GX7, Olympus OMD EM1. Fotoğraf yazılımı olarak Photoshop ve Lightroom kullanıyorum.

  22. Gereksiz bir soru olacak ama en güncel yazı bu olduğundan buraya yorumumu bırakıyorum.
    İlk defa fotoğraf makinesi alacağım. Canon 1200D ile nikon D3200 arasında kaldım. Çok fazla yatırım yapabilecek durumum yok şimdilik. Aldığım zaman 2-3 sene beni oyalasın istiyorum. Sizce hangi makine?
    Şimdiden teşekkürler :)

Lütfen, soru sormadan önce üstteki yazının tamamını ve cevapları okuyun, soracağınız soruların cevapları büyük ihtimalle verilmiştir. Ek olarak lütfen ilgili konuya yorum yapın, örneğin geziyle ilgili bir yazıya yorum yapıp fotoğraf makinesiyle ilgili bir soru sorarsanız yorumunuz silinecektir.