Odak Uzaklığı ne demek, hangi odak uzaklığını tercih etmeliyiz?

Öncelikle genel yanlış bir kullanımı düzelterek başlamak istiyorum. Objektif yerine bir çok kişi yanlış olmasına rağmen lens kelimesini kullanıyor. Lens yani mercek tek parça bir yapıdır. Objektif ise lens sistemine verilen isimdir. Yani biz, kullandığımız fotoğraf makinesi gövdesine lens satın almıyoruz, Lens Sistemi yani (objektif) satın alıyoruz.

Mercek için odak uzaklığı kavramını gelen ışık ışınlarının toplandığı merkez noktası olarak tarif edebiliriz. Aynı şekilde objektif içinden geçen ışık ta belli bir merkezde toplanır. Bu toplanma noktası (nodal point) ile algılayıcı düzlem (sensor) arasındaki uzaklığa Odak Uzaklığı diyoruz. Aşağıdaki resimde ışığın bir objektife yaklaşması ve objektif içerisinden geçerek sensöre ulaşması gösterilmiştir. Odak uzaklığı tanımını resimde gayet açık olarak görebilmekteyiz. odak-uzakligi-nedir

“Çok karmaşık geldi, bunları bilmesem olur mu?” diyebilirsiniz. Bunları bilmeseniz de fotoğraf çekebilirsiniz. Ama yeni başlayanların odak uzaklığı konusunda bilmesinin faydalı olacağı bir kaç ayrıntı daha var. Odak uzaklığının değişmesi pratikteki etkisi vizörden gördüğümüz alanın daralması ya da genişlemesi olarak ortaya çıkar. Yani biz daha geniş alanların fotoğrafını çekmek istersek daha düşük odak uzaklığına sahip objektifler kullanmalıyız. Ya da daha uzaktaki nesneleri çekmek istersek daha büyük odak uzaklığındaki objektifleri kullanmalıyız. Bu konuda net bir tespit yapılamamış olmasına rağmen insan gözü kabaca 43mm odak uzaklığına ait bir objektifin görüş açısıyla dünyayı izler. İnsan gözüyle aynı açıyı gören objektiflere normal ya da standart objektif deniyor. Genellikle yeni bir fotoğraf makinesi aldığınızda beraberinde verilen kit objektif standart objektiftir ya da standart açıları barındıran bir objektiftir. Objektiflerin sınıflandırmasını odak uzaklığına göre yaptığımızda aşağıdaki gibi listelememiz mümkündür:

  • Standart Objektifler: 35-50mm aralığında odak uzaklığına sahip objektifler
  • Geniş açı Objektifler: 35mm den daha kısa odak uzaklığına sahip objektifler
  • Tele Objektifler: 50mm den büyük odak uzaklığına sahip objektifler

Çekeceğiniz konuya göre seçmeniz gereken odak uzaklığı, dolayısıyla da objektif değişecektir. Genel anlamda manzara, mimari ve iç mekan çekimleri için geniş açı objektifler. Belgesel, sokak ve anı fotoğrafları için standart objektifler. Vahşi yaşam, kuş, kelebek, spor müsabakaları vs. için tele objektifler tercih edilir. Odak Uzaklığı Simülatörü‘nü kullanarak objektiflerin gördükleri açıların birbirlerinden farkını daha iyi anlayabilirsiniz.

Eğer bu yazımı beğendiyseniz ve diğer yazılarımdan haberdar olmak isterseniz RSS ya da Twitter ile takip edebilir veya Facebook Sayfamı beğenebilirsiniz. İletişime geçmek için Facebook'dan mesaj gönderebilirsiniz.

28 Yorum Var

  1. Alp Şentürk | 13 Mayıs 2017, 11:48

    Merhaba,
    Yukarıda “18-135 mm kit objektifin odak uzaklık aralığında, diyelim ki, 50 mm odak uzaklığı var. Ama ayrıca satılan bir de 50 mm objektifler var.” denmiş. Amatör bir fotoğrafçının 18-135mm objektifle, 5mm’de çekilmiş bir fotoğrafıyla, 50 mm objektifle çektiği fotoğraf arasında bir fark var mıdır? Yoksa bir objektif daha kompakt, diğerinin biraz daha büyük olması dışında, amatör biri için çok bir şey fark etmez mi? Teşekkürler.

    • Alp Bey çekim değerleri aynıysa herhangi bir fark yoktur. Fakat üretim ve kullanılan optik malzemeler nedeniyle sabit objektifler genellikle daha keskin görüntü verirler. Ayrıca elbetteki sabit objektifler daha küçük ve hafif olurlar. Ama Amatör fotoğrafçıların 50mm objektif tercih etmelerinin asıl sebebi diyafram açıklığının f/1.8 olarak ayarlanabilmesidir. Bkz. Arka planı flu yapmak ya da net alan derinliği

  2. ali koçak | 09 Şubat 2017, 06:38

    Merhabalar
    Değişken odaklı objektifler hakkında şöyle bir fikir ortaya atılıyor: ilk değer ne ise ikinci değer onun en fazla dört katı olmalı, mesela 18-55 bu tanıma uyuyor, ancak 18-105 bu tanıma uymuyor. Eğer dört kattan fazla değer aralığı olursa fotoğraf kalitesinde bozulma meydana gelirmiş. Bu bilgi dogru mudur? Teşekkür ederim. ..

    • Bu bilgi kesin değil; ama yine de doğru sayılabilir. Test sonuçları ve kullanıcı yorumları daha sağlam bilgi verir, bence onlara bakmanızda fayda var.

  3. Mustafa Doğan | 04 Eylül 2016, 14:57

    Merhaba,

    Nikon D7100 18-105mm F/3.5-5.6 fotoğraf makinem var. Prime objektiflerin renklerinin keskinliğini incelediğim fotoğraflarda gördüm. İnanılmaz güzeller ancak sanki bana sadece objektifin kalitesinden değilmiş gibi geliyor. Elimdeki objektifle hemen hemen herşeyi çekmeye çalışıyorum. Tabi istediğim o canlı renkleri maalesef alamıyorum.

    Bayram tatili için kapadokya’ ya gideceğim. Bana ne önerirsiniz? Şuanki objektifim ile de kaliteli görüntüler elde edebilmem için ne yapabilirim? Teknik vs. gibi?

    Objektifler pahalı olduklarından dolayı ve henüz yeni olduğumdan dolayı şuan için bir objektif almak sanki benim için biraz erken olacakmış gibi geliyor.

  4. Hakkı Bey,iyi günler,yazılarınız bizler için gerçekten çok yol gösterici oluyor,sizden kullanmış olduğum D300s DX formatlı için portre ve geniş açı objektif önerisi almak istiyorum.( Nikon objektifleri istiyorum )

    • Merhaba, bu tip seçimler biraz da bütçeye bağlı. Nikon 50mm f/1.8 veya Nikon 85mm f/1.4 portre için. Geniş açı derken ultra geniş anı anlıyorum; Tokina 11-16mm veya Nikon 16-35mm olabilir.

  5. Muhammet ikbal | 24 Ağustos 2016, 21:52

    Hakkı bey canon 700 d bady var tamron 17-50 vc almayı düşünüyorum yanına zomm lens tavsiyesi yaparmısınız birkaç seçenek olursa memnun olurum iyi akşamlar Teşekkürler

  6. Hakkı bey merhabalar, nikon 20mm 1.8 24mm 1.8 objektifler, canon 20mm 2.8 ve 24 2.8 e oranla nasıldır? Full frame e gecis yapmak istiyorum ve genis aci calisacagim lens kalitesine gore govdeyi secmek istiyorum sizin oneriniz ne olur bu konuda canon 6d yada nikon d610? Mesela canon 16-35 f4 icin guzel yorumlar okudum fakat prime genis aci da nikon onde gibi karar veremedim bu yuzden..

    • Halısınız, eğer prime geniş açıyla kullanacaksanız Nikon; ama zum geniş açıyla kullanacaksanız Canon alabilirsiniz. Gerçi her ikisi için de Sigma 20mm Art serisi oldukça iyi sonuçlar veriyor. MF olarak kullanacaksanız her ikisi için de süper objektifler bulmak mümkün.

  7. UĞUR AYGÜN | 21 Nisan 2016, 13:56

    Hakkı bey,

    Nikon d7000 18-105mm kullanıyorum. potre ve kısmen de olsa manzara fotoğrafları çekmek istiyorum. almayı düşündğüm objektif 35mm düşüncenizi öğrenebilir miyim? 50 mm mi almalıyım sizce?

  8. ADEM BAYIR | 21 Nisan 2016, 01:23

    Hakkı Bey kolay gelsin,

    Objektif mantığını anladım diyebilirim ancak başka bir sorum olacak.

    18-135 mm kit objektifin odak uzaklık aralığında, diyelim ki, 50 mm odak uzaklığı var. Ama ayrıca satılan bir de 50 mm objektifler var. Burada bizi 50 mm objektif almaya yönlendiren konu sadece diyafram açıklığının daha fazla olması ve böylece loş ışık performansının ya da bokeh kabiliyetinin yüksek olması mıdır? Yoksa daha başka sebepleri var mıdır? Cevabınız için şimdiden teşekkür ederim.

    • Tam da söylediğiniz gibi, başka herhangi bir etken yok. Belki bir de daha keskin görüntüler elde etmek diyebiliriz. Ama 18-135mm objektifi iyi kullanırsanız yeterince keskin, iyi fotoğraflar elde edebilirsiniz.

  9. murat Arslan | 14 Ocak 2016, 23:28

    Profesyonel süper telefoto nikon: 600 mm odak uzaklığı ve hızlı f/4 maksimum diyafram
    Bu ne demek?
    Odak uzakligi optik olarak kaca esdegerdir?
    Ayrica ne kadarlik bir uzakligi yakinlastirabiliyor?
    Tesekkurler

  10. Ercan Tilki | 10 Ocak 2016, 03:22

    Merhaba Hakkı bey yazılarınızı okumaya çalışıyorum çok güzel bilgiler veriyorsunuz ben Nıkon p610 ile Nıkon d5300 arasında karar vermekte zorlanıyorum guzel bir makina ile güzel resimler çekmek istiyorum sizce başlangıç makinasi olarak hangısını seçmeliyim

  11. yusuf aydemir | 26 Aralık 2015, 10:26

    Merhaba hakkı bey. 650d kullaniyorum. Fotografini cektigim nesnenin rengini tam anlamiyla doğru bir şekilde cekemiyorum. Örneğin ciplak gozle gördüğüm kirmizi fotografta hafiften turuncuya dönüyor. Ayni sekilde diger renkler de. Bunun bi püf noktasi var midir. Diaframi kistikca daha doğru bir renk alabiliyorum.

    • Merhaba, diyaframla ilgili değil. Beyaz ayarıyla ilgili bir durum. Bulunduğunuz ortamda manual beyaz ayarı yaparsanız tam olması gereken renkleri elde edersiniz.

  12. Erdinç Ersoy | 25 Aralık 2015, 00:14

    Merhaba. 1 seneye yakın süredir sony a58 kullanıyorum 50 mm 1.8 18-55 ve 55-200 objektiflerim var ve yetmemeye başladı. Sizce makinemi mi değiştirmeliyim yoksa yeni bir lens mi almalıyım ?

  13. Ercan Böncüoğlu | 29 Kasım 2015, 14:12

    Sayın Ceylan, kit objeltifler (kit lens demeye alışmıştım. Piyasada da genelde kit lens deniyor. Sizin uyarınızdan sonra ben de artık objektif diyeceğim) genellikle 18-55 oluyor. Peki bu objektifleri sizin sıralamanıza göre hangi kategoriye koymak gerekir?

    • Bahsettiğiniz objektifler 18-55mm, kroplu gövdelerde kullanılırlar ve dolayısıyla odak uzaklıkları 28-88mm olacaktır, bunun için Normal Objektif terimini kullanmakta sakınca yoktur.

  14. Yunus İDACI | 21 Kasım 2015, 02:13

    Merhaba pana 14-45 , 20mm 1.7 pana ve oly 45mm 1.8 +omd em5 kullanıyorum. Sizce bu set nasıl?

    • Bence gayet iyi ama tele objektife ihtiyacınız olursa Pana 35-100 f/2.8 alarak tüm seti tamamlayabilirsiniz, tele objektife ihtiyacınız yoksa taşımaya da gerek yok.

Lütfen, soru sormadan önce üstteki yazının tamamını ve cevapları okuyun, soracağınız soruların cevapları büyük ihtimalle verilmiştir. Ek olarak lütfen ilgili konuya yorum yapın, örneğin geziyle ilgili bir yazıya yorum yapıp fotoğraf makinesiyle ilgili bir soru sorarsanız yorumunuz silinecektir.